← กลับหน้าห้องปฏิบัติการชลศาสตร์ / Back
การวิเคราะห์ความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการ (LSA)
Lab Safety Analysis — ห้องปฏิบัติการชลศาสตร์ / Hydraulics Laboratory
ภาควิชาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา · Department of Civil Engineering, Burapha University
📋 วิธีการและการอ้างอิง / Method & References
ประยุกต์หลัก Job Safety Analysis (JSA): แตกขั้นตอน → ระบุอันตราย → ประเมินความเสี่ยง (โอกาส L × ความรุนแรง S) → กำหนดมาตรการควบคุม → ความเสี่ยงคงเหลือ
Aligned with ESPREL (NRCT lab safety standard) and ABET EAC Criterion 6 (Facilities).
🎯 เกณฑ์การประเมินความเสี่ยง / Risk Matrix (L × S)
| L\S | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 2 | 2 | 4 | 6 | 8 | 10 |
| 3 | 3 | 6 | 9 | 12 | 15 |
| 4 | 4 | 8 | 12 | 16 | 20 |
| 5 | 5 | 10 | 15 | 20 | 25 |
1–4 ต่ำ / Low5–9 ปานกลาง / Medium10–14 สูง / High15–25 สูงมาก / Extreme
⚠️ อันตรายทั่วไป (ใช้ร่วมทุกบท) / General Hazards
ทั่วไป: โต๊ะชลศาสตร์ / รางน้ำเปิด / ปั๊มไฟฟ้า / น้ำ / มานอมิเตอร์ (รวมปรอท)
| No. | ขั้นตอนการทำงาน Task Step | อันตราย / เหตุการณ์ Hazard | ผลที่ตามมา Consequence | L | S | R | มาตรการควบคุม Control Measures | PPE | L | S | R | ผู้รับผิดชอบ Responsible |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เคลื่อนย้าย/ติดตั้งชุดทดลองบนโต๊ะชลศาสตร์ Move & set up apparatus on hydraulics bench | ยกอุปกรณ์หนัก ท่าทางไม่ถูกต้อง / อุปกรณ์หล่น Manual handling, dropped equipment | ปวดหลัง, ของหล่นทับมือ-เท้า Back strain, crush injury | 3 | 2 | 6 | ยก 2 คนหากหนัก, ย่อเข่าหลังตรง, วางบนพื้นมั่นคง, จัดทางเดินให้โล่ง Team lift, correct posture, clear pathways | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 2 | เติมน้ำ ต่อสายยาง และเปิดเครื่องสูบน้ำไฟฟ้าของโต๊ะชลศาสตร์ Fill water, connect hoses, switch on bench electric pump | ไฟฟ้าดูดจากปั๊ม/ปลั๊ก/สวิตช์ที่เปียกน้ำ Electric shock from wet pump/plug/switch | ไฟฟ้าดูด บาดเจ็บสาหัส/เสียชีวิต Electrocution, serious injury/death | 3 | 5 | 15 | ติดตั้งเครื่องตัดไฟรั่ว (RCD/ELCB), ต่อสายดิน, ตรวจสายไฟก่อนใช้, มือแห้งก่อนสัมผัสสวิตช์, ห้ามวางปลั๊กบนพื้นเปียก RCD/ELCB, earthing, inspect cords, dry hands, keep electrics off wet floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 3 | น้ำหก/กระเด็นบริเวณพื้นรอบโต๊ะทดลอง Water spillage around the bench | พื้นเปียกลื่น Wet slippery floor | ลื่นล้ม กระดูกหัก/ฟกช้ำ Slip & fall injury | 3 | 3 | 9 | เช็ดน้ำทันที, วางป้าย “พื้นลื่น”, ใช้พรมกันลื่น/รางระบายน้ำ, ตรวจพื้นสม่ำเสมอ Wipe spills immediately, wet-floor sign, anti-slip mat | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 2 | 2 | 4 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 4 | ปรับวาล์ว/ไล่อากาศ และอ่านค่ามานอมิเตอร์น้ำขณะมีความดัน Adjust valves, bleed air, read water manometer under pressure | ข้อต่อ/สายยางหลุดขณะมีความดัน น้ำพุ่ง Fitting/hose blow-off under pressure | น้ำแรงดันกระเด็นเข้าตา/ใบหน้า Pressurised water jet to eyes/face | 2 | 3 | 6 | ตรวจ/รัดข้อต่อให้แน่นก่อนเดินน้ำ, ค่อยๆ เพิ่มอัตราการไหล, ไม่ยืนเล็งหน้าเข้าหาข้อต่อ Secure fittings, increase flow gradually, avoid line of fitting | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 3 | 3 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 5 | ใช้ที่สูบลมมือเพิ่มความดันอากาศในหัวกระเปาะมานอมิเตอร์ Use hand air pump to pressurise manometer reservoir | อัดความดันเกิน หลอด/กระเปาะแตก Over-pressurisation, tube burst | เศษแก้ว/ของเหลวกระเด็น บาดเจ็บที่ตา Flying fragments/liquid, eye injury | 2 | 3 | 6 | สูบลมช้าๆ สังเกตระดับตลอด, ไม่อัดเกินสเกล, มีวาล์วระบายลม Pump slowly, watch level, do not exceed scale, use bleed valve | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 6 | ปิดเครื่องสูบ ระบายน้ำ ทำความสะอาดและจัดเก็บอุปกรณ์ Shut down pump, drain, clean & store | ไฟฟ้า/พื้นลื่น ระหว่างเก็บงาน Electrical & slip hazards during shutdown | ไฟดูด/ลื่นล้ม Shock / slip | 2 | 3 | 6 | ปิดสวิตช์ก่อนถอดปลั๊ก, ม้วนเก็บสายไฟให้พ้นน้ำ, เช็ดพื้นให้แห้ง, เทน้ำทิ้งอย่างปลอดภัย Power off before unplug, store cords dry, dry floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 7 | ใช้งานมานอมิเตอร์ปรอท (Mercury manometer) Use mercury manometer | ปรอทหก/ไอปรอท จากการอัดความดันเกินหรือหลอดแตก Mercury spill/vapour from overpressure or breakage | พิษปรอทสะสม อันตรายต่อระบบประสาท/ไต Mercury poisoning (neuro/renal) | 2 | 4 | 8 | ใช้ตามคำสั่งผู้ควบคุมอย่างเคร่งครัด, ห้ามอัดความดันเกินช่วงสเกล, มีชุดเก็บปรอทหก (mercury spill kit), ระบายอากาศดี, ห้ามสัมผัส/สูดดม; แนะนำเปลี่ยนเป็นมานอมิเตอร์น้ำหรือดิจิทัลเมื่อทำได้ Strict supervision, no overpressure, spill kit ready, ventilation; recommend replacing with water/digital manometer | แว่นนิรภัย, ถุงมือไนไตรล์, รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 4 | 4 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 8 | ตรวจสอบราง/เติมน้ำเข้าระบบ ถังพักน้ำ (sump) ใต้ราง Inspect flume, fill system, sump tank below | ตก/พลัดตกถังพักน้ำ (sump) หรือรางที่มีน้ำลึก Fall into deep sump/flume water | จมน้ำ บาดเจ็บสาหัส Drowning, serious injury | 2 | 5 | 10 | ปิดฝา/ตะแกรงครอบถังพักน้ำ (sump), ราวกั้น, ห้ามปีน/พิงราง, ทำงานเป็นคู่ (buddy) Grate over sump, guard rails, no climbing, buddy system | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 9 | เปิดเครื่องสูบน้ำขนาดใหญ่ผ่านแผงควบคุมไฟฟ้า Start large pump via electrical control panel | ไฟฟ้าดูด / ชิ้นส่วนหมุนของปั๊ม-มอเตอร์ Electric shock / rotating pump-motor parts | ไฟดูด, มือ-เสื้อผ้าเข้าเครื่อง Electrocution, entanglement | 2 | 5 | 10 | RCD/สายดิน, ครอบการ์ดชิ้นส่วนหมุน, ไม่สวมเสื้อผ้า/ผมหลวม, ป้าย LOTO เมื่อซ่อมบำรุง RCD/earth, machine guards, no loose clothing/hair, LOTO for maintenance | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
L01: แรงดันสถิตของน้ำ / Hydrostatic Force
อุปกรณ์/สถานี: ชุดทดสอบแรงดันสถิตของน้ำ (ถังรูปควอดแรนต์/Quadrant) + ตุ้มน้ำหนัก
| No. | ขั้นตอนการทำงาน Task Step | อันตราย / เหตุการณ์ Hazard | ผลที่ตามมา Consequence | L | S | R | มาตรการควบคุม Control Measures | PPE | L | S | R | ผู้รับผิดชอบ Responsible |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เคลื่อนย้าย/ติดตั้งชุดทดลองบนโต๊ะชลศาสตร์ Move & set up apparatus on hydraulics bench | ยกอุปกรณ์หนัก ท่าทางไม่ถูกต้อง / อุปกรณ์หล่น Manual handling, dropped equipment | ปวดหลัง, ของหล่นทับมือ-เท้า Back strain, crush injury | 3 | 2 | 6 | ยก 2 คนหากหนัก, ย่อเข่าหลังตรง, วางบนพื้นมั่นคง, จัดทางเดินให้โล่ง Team lift, correct posture, clear pathways | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 2 | น้ำหก/กระเด็นบริเวณพื้นรอบโต๊ะทดลอง Water spillage around the bench | พื้นเปียกลื่น Wet slippery floor | ลื่นล้ม กระดูกหัก/ฟกช้ำ Slip & fall injury | 3 | 3 | 9 | เช็ดน้ำทันที, วางป้าย “พื้นลื่น”, ใช้พรมกันลื่น/รางระบายน้ำ, ตรวจพื้นสม่ำเสมอ Wipe spills immediately, wet-floor sign, anti-slip mat | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 2 | 2 | 4 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 3 | ใส่/ถอดตุ้มน้ำหนักเพื่อถ่วงดุล Add/remove balance weights | ตุ้มน้ำหนักหล่นทับมือ/เท้า Dropped weights | ฟกช้ำ/กระดูกนิ้ว-เท้าบาดเจ็บ Crush/bruise injury | 2 | 3 | 6 | จับตุ้มให้มั่น, วางในถาด, ไม่วางขอบโต๊ะ, ระวังเท้า Grip firmly, use tray, keep from edge | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 4 | ปิดเครื่องสูบ ระบายน้ำ ทำความสะอาดและจัดเก็บอุปกรณ์ Shut down pump, drain, clean & store | ไฟฟ้า/พื้นลื่น ระหว่างเก็บงาน Electrical & slip hazards during shutdown | ไฟดูด/ลื่นล้ม Shock / slip | 2 | 3 | 6 | ปิดสวิตช์ก่อนถอดปลั๊ก, ม้วนเก็บสายไฟให้พ้นน้ำ, เช็ดพื้นให้แห้ง, เทน้ำทิ้งอย่างปลอดภัย Power off before unplug, store cords dry, dry floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
L02: สมการเบอร์นูลี / Bernoulli's Equation
อุปกรณ์/สถานี: โต๊ะชลศาสตร์ + ท่อเวนทูรีอะคริลิก + มานอมิเตอร์น้ำ
| No. | ขั้นตอนการทำงาน Task Step | อันตราย / เหตุการณ์ Hazard | ผลที่ตามมา Consequence | L | S | R | มาตรการควบคุม Control Measures | PPE | L | S | R | ผู้รับผิดชอบ Responsible |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เคลื่อนย้าย/ติดตั้งชุดทดลองบนโต๊ะชลศาสตร์ Move & set up apparatus on hydraulics bench | ยกอุปกรณ์หนัก ท่าทางไม่ถูกต้อง / อุปกรณ์หล่น Manual handling, dropped equipment | ปวดหลัง, ของหล่นทับมือ-เท้า Back strain, crush injury | 3 | 2 | 6 | ยก 2 คนหากหนัก, ย่อเข่าหลังตรง, วางบนพื้นมั่นคง, จัดทางเดินให้โล่ง Team lift, correct posture, clear pathways | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 2 | เติมน้ำ ต่อสายยาง และเปิดเครื่องสูบน้ำไฟฟ้าของโต๊ะชลศาสตร์ Fill water, connect hoses, switch on bench electric pump | ไฟฟ้าดูดจากปั๊ม/ปลั๊ก/สวิตช์ที่เปียกน้ำ Electric shock from wet pump/plug/switch | ไฟฟ้าดูด บาดเจ็บสาหัส/เสียชีวิต Electrocution, serious injury/death | 3 | 5 | 15 | ติดตั้งเครื่องตัดไฟรั่ว (RCD/ELCB), ต่อสายดิน, ตรวจสายไฟก่อนใช้, มือแห้งก่อนสัมผัสสวิตช์, ห้ามวางปลั๊กบนพื้นเปียก RCD/ELCB, earthing, inspect cords, dry hands, keep electrics off wet floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 3 | น้ำหก/กระเด็นบริเวณพื้นรอบโต๊ะทดลอง Water spillage around the bench | พื้นเปียกลื่น Wet slippery floor | ลื่นล้ม กระดูกหัก/ฟกช้ำ Slip & fall injury | 3 | 3 | 9 | เช็ดน้ำทันที, วางป้าย “พื้นลื่น”, ใช้พรมกันลื่น/รางระบายน้ำ, ตรวจพื้นสม่ำเสมอ Wipe spills immediately, wet-floor sign, anti-slip mat | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 2 | 2 | 4 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 4 | ปรับวาล์ว/ไล่อากาศ และอ่านค่ามานอมิเตอร์น้ำขณะมีความดัน Adjust valves, bleed air, read water manometer under pressure | ข้อต่อ/สายยางหลุดขณะมีความดัน น้ำพุ่ง Fitting/hose blow-off under pressure | น้ำแรงดันกระเด็นเข้าตา/ใบหน้า Pressurised water jet to eyes/face | 2 | 3 | 6 | ตรวจ/รัดข้อต่อให้แน่นก่อนเดินน้ำ, ค่อยๆ เพิ่มอัตราการไหล, ไม่ยืนเล็งหน้าเข้าหาข้อต่อ Secure fittings, increase flow gradually, avoid line of fitting | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 3 | 3 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 5 | ใช้ที่สูบลมมือเพิ่มความดันอากาศในหัวกระเปาะมานอมิเตอร์ Use hand air pump to pressurise manometer reservoir | อัดความดันเกิน หลอด/กระเปาะแตก Over-pressurisation, tube burst | เศษแก้ว/ของเหลวกระเด็น บาดเจ็บที่ตา Flying fragments/liquid, eye injury | 2 | 3 | 6 | สูบลมช้าๆ สังเกตระดับตลอด, ไม่อัดเกินสเกล, มีวาล์วระบายลม Pump slowly, watch level, do not exceed scale, use bleed valve | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 6 | ปิดเครื่องสูบ ระบายน้ำ ทำความสะอาดและจัดเก็บอุปกรณ์ Shut down pump, drain, clean & store | ไฟฟ้า/พื้นลื่น ระหว่างเก็บงาน Electrical & slip hazards during shutdown | ไฟดูด/ลื่นล้ม Shock / slip | 2 | 3 | 6 | ปิดสวิตช์ก่อนถอดปลั๊ก, ม้วนเก็บสายไฟให้พ้นน้ำ, เช็ดพื้นให้แห้ง, เทน้ำทิ้งอย่างปลอดภัย Power off before unplug, store cords dry, dry floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 7 | ใช้ชุดท่อ/กระบอกอะคริลิกใส (เวนทูรี/หลอดวัด) Use clear acrylic tubes (venturi/measuring) | อะคริลิกแตก/ร้าวจากแรงดันหรือกระแทก Acrylic cracking from pressure/impact | เศษคมบาด, น้ำกระเด็น Cuts from fragments, splash | 2 | 3 | 6 | ตรวจรอยร้าวก่อนใช้, ไม่ใช้แรงดันเกินพิกัด, ไม่กระแทก, เปลี่ยนเมื่อมีรอยร้าว Inspect before use, stay within rated pressure, no impact | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
L03: แรงกระแทกของลำน้ำ / Impact of Jet
อุปกรณ์/สถานี: โต๊ะชลศาสตร์ + ชุดหัวฉีด/แผ่นเป้า + ตุ้มน้ำหนัก
| No. | ขั้นตอนการทำงาน Task Step | อันตราย / เหตุการณ์ Hazard | ผลที่ตามมา Consequence | L | S | R | มาตรการควบคุม Control Measures | PPE | L | S | R | ผู้รับผิดชอบ Responsible |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เคลื่อนย้าย/ติดตั้งชุดทดลองบนโต๊ะชลศาสตร์ Move & set up apparatus on hydraulics bench | ยกอุปกรณ์หนัก ท่าทางไม่ถูกต้อง / อุปกรณ์หล่น Manual handling, dropped equipment | ปวดหลัง, ของหล่นทับมือ-เท้า Back strain, crush injury | 3 | 2 | 6 | ยก 2 คนหากหนัก, ย่อเข่าหลังตรง, วางบนพื้นมั่นคง, จัดทางเดินให้โล่ง Team lift, correct posture, clear pathways | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 2 | เติมน้ำ ต่อสายยาง และเปิดเครื่องสูบน้ำไฟฟ้าของโต๊ะชลศาสตร์ Fill water, connect hoses, switch on bench electric pump | ไฟฟ้าดูดจากปั๊ม/ปลั๊ก/สวิตช์ที่เปียกน้ำ Electric shock from wet pump/plug/switch | ไฟฟ้าดูด บาดเจ็บสาหัส/เสียชีวิต Electrocution, serious injury/death | 3 | 5 | 15 | ติดตั้งเครื่องตัดไฟรั่ว (RCD/ELCB), ต่อสายดิน, ตรวจสายไฟก่อนใช้, มือแห้งก่อนสัมผัสสวิตช์, ห้ามวางปลั๊กบนพื้นเปียก RCD/ELCB, earthing, inspect cords, dry hands, keep electrics off wet floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 3 | น้ำหก/กระเด็นบริเวณพื้นรอบโต๊ะทดลอง Water spillage around the bench | พื้นเปียกลื่น Wet slippery floor | ลื่นล้ม กระดูกหัก/ฟกช้ำ Slip & fall injury | 3 | 3 | 9 | เช็ดน้ำทันที, วางป้าย “พื้นลื่น”, ใช้พรมกันลื่น/รางระบายน้ำ, ตรวจพื้นสม่ำเสมอ Wipe spills immediately, wet-floor sign, anti-slip mat | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 2 | 2 | 4 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 4 | ปรับวาล์ว/ไล่อากาศ และอ่านค่ามานอมิเตอร์น้ำขณะมีความดัน Adjust valves, bleed air, read water manometer under pressure | ข้อต่อ/สายยางหลุดขณะมีความดัน น้ำพุ่ง Fitting/hose blow-off under pressure | น้ำแรงดันกระเด็นเข้าตา/ใบหน้า Pressurised water jet to eyes/face | 2 | 3 | 6 | ตรวจ/รัดข้อต่อให้แน่นก่อนเดินน้ำ, ค่อยๆ เพิ่มอัตราการไหล, ไม่ยืนเล็งหน้าเข้าหาข้อต่อ Secure fittings, increase flow gradually, avoid line of fitting | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 3 | 3 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 5 | ใช้ที่สูบลมมือเพิ่มความดันอากาศในหัวกระเปาะมานอมิเตอร์ Use hand air pump to pressurise manometer reservoir | อัดความดันเกิน หลอด/กระเปาะแตก Over-pressurisation, tube burst | เศษแก้ว/ของเหลวกระเด็น บาดเจ็บที่ตา Flying fragments/liquid, eye injury | 2 | 3 | 6 | สูบลมช้าๆ สังเกตระดับตลอด, ไม่อัดเกินสเกล, มีวาล์วระบายลม Pump slowly, watch level, do not exceed scale, use bleed valve | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 6 | ปิดเครื่องสูบ ระบายน้ำ ทำความสะอาดและจัดเก็บอุปกรณ์ Shut down pump, drain, clean & store | ไฟฟ้า/พื้นลื่น ระหว่างเก็บงาน Electrical & slip hazards during shutdown | ไฟดูด/ลื่นล้ม Shock / slip | 2 | 3 | 6 | ปิดสวิตช์ก่อนถอดปลั๊ก, ม้วนเก็บสายไฟให้พ้นน้ำ, เช็ดพื้นให้แห้ง, เทน้ำทิ้งอย่างปลอดภัย Power off before unplug, store cords dry, dry floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 7 | สร้างลำน้ำพุ่งความเร็วสูงกระทบแผ่นเป้า High-velocity jet impacting target plate | ลำน้ำแรงดันสูงพุ่งกระเด็น High-pressure water jet/splash | น้ำพุ่งเข้าตา/ใบหน้า Jet to eyes/face | 3 | 3 | 9 | ปิดฝาครอบอะคริลิกก่อนเดินน้ำ, เพิ่มอัตราการไหลทีละน้อย, ไม่เปิดฝาขณะมีลำน้ำ, สวมแว่นนิรภัย Keep cover closed, increase flow gradually, goggles | แว่นนิรภัย (บังคับ), รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 3 | 3 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 8 | ใส่/ถอดตุ้มน้ำหนักเพื่อถ่วงดุล Add/remove balance weights | ตุ้มน้ำหนักหล่นทับมือ/เท้า Dropped weights | ฟกช้ำ/กระดูกนิ้ว-เท้าบาดเจ็บ Crush/bruise injury | 2 | 3 | 6 | จับตุ้มให้มั่น, วางในถาด, ไม่วางขอบโต๊ะ, ระวังเท้า Grip firmly, use tray, keep from edge | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
L04: การสูญเสียเฮดหลัก / Major Head Loss
อุปกรณ์/สถานี: โต๊ะชลศาสตร์ + ชุดท่อ + มานอมิเตอร์น้ำ/ปรอท + ที่สูบลมมือ
| No. | ขั้นตอนการทำงาน Task Step | อันตราย / เหตุการณ์ Hazard | ผลที่ตามมา Consequence | L | S | R | มาตรการควบคุม Control Measures | PPE | L | S | R | ผู้รับผิดชอบ Responsible |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เคลื่อนย้าย/ติดตั้งชุดทดลองบนโต๊ะชลศาสตร์ Move & set up apparatus on hydraulics bench | ยกอุปกรณ์หนัก ท่าทางไม่ถูกต้อง / อุปกรณ์หล่น Manual handling, dropped equipment | ปวดหลัง, ของหล่นทับมือ-เท้า Back strain, crush injury | 3 | 2 | 6 | ยก 2 คนหากหนัก, ย่อเข่าหลังตรง, วางบนพื้นมั่นคง, จัดทางเดินให้โล่ง Team lift, correct posture, clear pathways | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 2 | เติมน้ำ ต่อสายยาง และเปิดเครื่องสูบน้ำไฟฟ้าของโต๊ะชลศาสตร์ Fill water, connect hoses, switch on bench electric pump | ไฟฟ้าดูดจากปั๊ม/ปลั๊ก/สวิตช์ที่เปียกน้ำ Electric shock from wet pump/plug/switch | ไฟฟ้าดูด บาดเจ็บสาหัส/เสียชีวิต Electrocution, serious injury/death | 3 | 5 | 15 | ติดตั้งเครื่องตัดไฟรั่ว (RCD/ELCB), ต่อสายดิน, ตรวจสายไฟก่อนใช้, มือแห้งก่อนสัมผัสสวิตช์, ห้ามวางปลั๊กบนพื้นเปียก RCD/ELCB, earthing, inspect cords, dry hands, keep electrics off wet floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 3 | น้ำหก/กระเด็นบริเวณพื้นรอบโต๊ะทดลอง Water spillage around the bench | พื้นเปียกลื่น Wet slippery floor | ลื่นล้ม กระดูกหัก/ฟกช้ำ Slip & fall injury | 3 | 3 | 9 | เช็ดน้ำทันที, วางป้าย “พื้นลื่น”, ใช้พรมกันลื่น/รางระบายน้ำ, ตรวจพื้นสม่ำเสมอ Wipe spills immediately, wet-floor sign, anti-slip mat | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 2 | 2 | 4 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 4 | ปรับวาล์ว/ไล่อากาศ และอ่านค่ามานอมิเตอร์น้ำขณะมีความดัน Adjust valves, bleed air, read water manometer under pressure | ข้อต่อ/สายยางหลุดขณะมีความดัน น้ำพุ่ง Fitting/hose blow-off under pressure | น้ำแรงดันกระเด็นเข้าตา/ใบหน้า Pressurised water jet to eyes/face | 2 | 3 | 6 | ตรวจ/รัดข้อต่อให้แน่นก่อนเดินน้ำ, ค่อยๆ เพิ่มอัตราการไหล, ไม่ยืนเล็งหน้าเข้าหาข้อต่อ Secure fittings, increase flow gradually, avoid line of fitting | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 3 | 3 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 5 | ใช้ที่สูบลมมือเพิ่มความดันอากาศในหัวกระเปาะมานอมิเตอร์ Use hand air pump to pressurise manometer reservoir | อัดความดันเกิน หลอด/กระเปาะแตก Over-pressurisation, tube burst | เศษแก้ว/ของเหลวกระเด็น บาดเจ็บที่ตา Flying fragments/liquid, eye injury | 2 | 3 | 6 | สูบลมช้าๆ สังเกตระดับตลอด, ไม่อัดเกินสเกล, มีวาล์วระบายลม Pump slowly, watch level, do not exceed scale, use bleed valve | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 6 | ปิดเครื่องสูบ ระบายน้ำ ทำความสะอาดและจัดเก็บอุปกรณ์ Shut down pump, drain, clean & store | ไฟฟ้า/พื้นลื่น ระหว่างเก็บงาน Electrical & slip hazards during shutdown | ไฟดูด/ลื่นล้ม Shock / slip | 2 | 3 | 6 | ปิดสวิตช์ก่อนถอดปลั๊ก, ม้วนเก็บสายไฟให้พ้นน้ำ, เช็ดพื้นให้แห้ง, เทน้ำทิ้งอย่างปลอดภัย Power off before unplug, store cords dry, dry floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 7 | ใช้งานมานอมิเตอร์ปรอท (Mercury manometer) Use mercury manometer | ปรอทหก/ไอปรอท จากการอัดความดันเกินหรือหลอดแตก Mercury spill/vapour from overpressure or breakage | พิษปรอทสะสม อันตรายต่อระบบประสาท/ไต Mercury poisoning (neuro/renal) | 2 | 4 | 8 | ใช้ตามคำสั่งผู้ควบคุมอย่างเคร่งครัด, ห้ามอัดความดันเกินช่วงสเกล, มีชุดเก็บปรอทหก (mercury spill kit), ระบายอากาศดี, ห้ามสัมผัส/สูดดม; แนะนำเปลี่ยนเป็นมานอมิเตอร์น้ำหรือดิจิทัลเมื่อทำได้ Strict supervision, no overpressure, spill kit ready, ventilation; recommend replacing with water/digital manometer | แว่นนิรภัย, ถุงมือไนไตรล์, รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 4 | 4 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
L05: การสูญเสียเฮดรอง / Minor Head Loss
อุปกรณ์/สถานี: โต๊ะชลศาสตร์ + ข้อต่อ/ข้องอ + มานอมิเตอร์
| No. | ขั้นตอนการทำงาน Task Step | อันตราย / เหตุการณ์ Hazard | ผลที่ตามมา Consequence | L | S | R | มาตรการควบคุม Control Measures | PPE | L | S | R | ผู้รับผิดชอบ Responsible |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เคลื่อนย้าย/ติดตั้งชุดทดลองบนโต๊ะชลศาสตร์ Move & set up apparatus on hydraulics bench | ยกอุปกรณ์หนัก ท่าทางไม่ถูกต้อง / อุปกรณ์หล่น Manual handling, dropped equipment | ปวดหลัง, ของหล่นทับมือ-เท้า Back strain, crush injury | 3 | 2 | 6 | ยก 2 คนหากหนัก, ย่อเข่าหลังตรง, วางบนพื้นมั่นคง, จัดทางเดินให้โล่ง Team lift, correct posture, clear pathways | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 2 | เติมน้ำ ต่อสายยาง และเปิดเครื่องสูบน้ำไฟฟ้าของโต๊ะชลศาสตร์ Fill water, connect hoses, switch on bench electric pump | ไฟฟ้าดูดจากปั๊ม/ปลั๊ก/สวิตช์ที่เปียกน้ำ Electric shock from wet pump/plug/switch | ไฟฟ้าดูด บาดเจ็บสาหัส/เสียชีวิต Electrocution, serious injury/death | 3 | 5 | 15 | ติดตั้งเครื่องตัดไฟรั่ว (RCD/ELCB), ต่อสายดิน, ตรวจสายไฟก่อนใช้, มือแห้งก่อนสัมผัสสวิตช์, ห้ามวางปลั๊กบนพื้นเปียก RCD/ELCB, earthing, inspect cords, dry hands, keep electrics off wet floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 3 | น้ำหก/กระเด็นบริเวณพื้นรอบโต๊ะทดลอง Water spillage around the bench | พื้นเปียกลื่น Wet slippery floor | ลื่นล้ม กระดูกหัก/ฟกช้ำ Slip & fall injury | 3 | 3 | 9 | เช็ดน้ำทันที, วางป้าย “พื้นลื่น”, ใช้พรมกันลื่น/รางระบายน้ำ, ตรวจพื้นสม่ำเสมอ Wipe spills immediately, wet-floor sign, anti-slip mat | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 2 | 2 | 4 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 4 | ปรับวาล์ว/ไล่อากาศ และอ่านค่ามานอมิเตอร์น้ำขณะมีความดัน Adjust valves, bleed air, read water manometer under pressure | ข้อต่อ/สายยางหลุดขณะมีความดัน น้ำพุ่ง Fitting/hose blow-off under pressure | น้ำแรงดันกระเด็นเข้าตา/ใบหน้า Pressurised water jet to eyes/face | 2 | 3 | 6 | ตรวจ/รัดข้อต่อให้แน่นก่อนเดินน้ำ, ค่อยๆ เพิ่มอัตราการไหล, ไม่ยืนเล็งหน้าเข้าหาข้อต่อ Secure fittings, increase flow gradually, avoid line of fitting | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 3 | 3 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 5 | ใช้ที่สูบลมมือเพิ่มความดันอากาศในหัวกระเปาะมานอมิเตอร์ Use hand air pump to pressurise manometer reservoir | อัดความดันเกิน หลอด/กระเปาะแตก Over-pressurisation, tube burst | เศษแก้ว/ของเหลวกระเด็น บาดเจ็บที่ตา Flying fragments/liquid, eye injury | 2 | 3 | 6 | สูบลมช้าๆ สังเกตระดับตลอด, ไม่อัดเกินสเกล, มีวาล์วระบายลม Pump slowly, watch level, do not exceed scale, use bleed valve | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 6 | ปิดเครื่องสูบ ระบายน้ำ ทำความสะอาดและจัดเก็บอุปกรณ์ Shut down pump, drain, clean & store | ไฟฟ้า/พื้นลื่น ระหว่างเก็บงาน Electrical & slip hazards during shutdown | ไฟดูด/ลื่นล้ม Shock / slip | 2 | 3 | 6 | ปิดสวิตช์ก่อนถอดปลั๊ก, ม้วนเก็บสายไฟให้พ้นน้ำ, เช็ดพื้นให้แห้ง, เทน้ำทิ้งอย่างปลอดภัย Power off before unplug, store cords dry, dry floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 7 | ต่อ/เปลี่ยนรูปแบบท่อหลายแบบ (อนุกรม/ขนาน/วงแหวน) Reconfigure pipe network (series/parallel/ring) | ข้อต่อรั่ว/หลุด, มือหนีบขณะประกอบท่อ Leaking/blow-off, pinch while assembling | น้ำกระเด็น, นิ้วหนีบ Splash, pinch | 2 | 2 | 4 | ขันข้อต่อให้แน่น, ทดสอบรั่วที่อัตราต่ำก่อน, ระวังจุดหนีบ Tighten fittings, low-flow leak test, mind pinch points | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ, ถุงมือ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
L06: แรงเสียดทานในท่อเรียบและท่อขรุขระ / Friction in Smooth & Rough Pipes
อุปกรณ์/สถานี: โต๊ะชลศาสตร์ + ชุดท่อ + มานอมิเตอร์ปรอท + เวอร์เนีย
| No. | ขั้นตอนการทำงาน Task Step | อันตราย / เหตุการณ์ Hazard | ผลที่ตามมา Consequence | L | S | R | มาตรการควบคุม Control Measures | PPE | L | S | R | ผู้รับผิดชอบ Responsible |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เคลื่อนย้าย/ติดตั้งชุดทดลองบนโต๊ะชลศาสตร์ Move & set up apparatus on hydraulics bench | ยกอุปกรณ์หนัก ท่าทางไม่ถูกต้อง / อุปกรณ์หล่น Manual handling, dropped equipment | ปวดหลัง, ของหล่นทับมือ-เท้า Back strain, crush injury | 3 | 2 | 6 | ยก 2 คนหากหนัก, ย่อเข่าหลังตรง, วางบนพื้นมั่นคง, จัดทางเดินให้โล่ง Team lift, correct posture, clear pathways | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 2 | เติมน้ำ ต่อสายยาง และเปิดเครื่องสูบน้ำไฟฟ้าของโต๊ะชลศาสตร์ Fill water, connect hoses, switch on bench electric pump | ไฟฟ้าดูดจากปั๊ม/ปลั๊ก/สวิตช์ที่เปียกน้ำ Electric shock from wet pump/plug/switch | ไฟฟ้าดูด บาดเจ็บสาหัส/เสียชีวิต Electrocution, serious injury/death | 3 | 5 | 15 | ติดตั้งเครื่องตัดไฟรั่ว (RCD/ELCB), ต่อสายดิน, ตรวจสายไฟก่อนใช้, มือแห้งก่อนสัมผัสสวิตช์, ห้ามวางปลั๊กบนพื้นเปียก RCD/ELCB, earthing, inspect cords, dry hands, keep electrics off wet floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 3 | น้ำหก/กระเด็นบริเวณพื้นรอบโต๊ะทดลอง Water spillage around the bench | พื้นเปียกลื่น Wet slippery floor | ลื่นล้ม กระดูกหัก/ฟกช้ำ Slip & fall injury | 3 | 3 | 9 | เช็ดน้ำทันที, วางป้าย “พื้นลื่น”, ใช้พรมกันลื่น/รางระบายน้ำ, ตรวจพื้นสม่ำเสมอ Wipe spills immediately, wet-floor sign, anti-slip mat | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 2 | 2 | 4 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 4 | ปรับวาล์ว/ไล่อากาศ และอ่านค่ามานอมิเตอร์น้ำขณะมีความดัน Adjust valves, bleed air, read water manometer under pressure | ข้อต่อ/สายยางหลุดขณะมีความดัน น้ำพุ่ง Fitting/hose blow-off under pressure | น้ำแรงดันกระเด็นเข้าตา/ใบหน้า Pressurised water jet to eyes/face | 2 | 3 | 6 | ตรวจ/รัดข้อต่อให้แน่นก่อนเดินน้ำ, ค่อยๆ เพิ่มอัตราการไหล, ไม่ยืนเล็งหน้าเข้าหาข้อต่อ Secure fittings, increase flow gradually, avoid line of fitting | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 3 | 3 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 5 | ใช้ที่สูบลมมือเพิ่มความดันอากาศในหัวกระเปาะมานอมิเตอร์ Use hand air pump to pressurise manometer reservoir | อัดความดันเกิน หลอด/กระเปาะแตก Over-pressurisation, tube burst | เศษแก้ว/ของเหลวกระเด็น บาดเจ็บที่ตา Flying fragments/liquid, eye injury | 2 | 3 | 6 | สูบลมช้าๆ สังเกตระดับตลอด, ไม่อัดเกินสเกล, มีวาล์วระบายลม Pump slowly, watch level, do not exceed scale, use bleed valve | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 6 | ปิดเครื่องสูบ ระบายน้ำ ทำความสะอาดและจัดเก็บอุปกรณ์ Shut down pump, drain, clean & store | ไฟฟ้า/พื้นลื่น ระหว่างเก็บงาน Electrical & slip hazards during shutdown | ไฟดูด/ลื่นล้ม Shock / slip | 2 | 3 | 6 | ปิดสวิตช์ก่อนถอดปลั๊ก, ม้วนเก็บสายไฟให้พ้นน้ำ, เช็ดพื้นให้แห้ง, เทน้ำทิ้งอย่างปลอดภัย Power off before unplug, store cords dry, dry floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 7 | ใช้งานมานอมิเตอร์ปรอท (Mercury manometer) Use mercury manometer | ปรอทหก/ไอปรอท จากการอัดความดันเกินหรือหลอดแตก Mercury spill/vapour from overpressure or breakage | พิษปรอทสะสม อันตรายต่อระบบประสาท/ไต Mercury poisoning (neuro/renal) | 2 | 4 | 8 | ใช้ตามคำสั่งผู้ควบคุมอย่างเคร่งครัด, ห้ามอัดความดันเกินช่วงสเกล, มีชุดเก็บปรอทหก (mercury spill kit), ระบายอากาศดี, ห้ามสัมผัส/สูดดม; แนะนำเปลี่ยนเป็นมานอมิเตอร์น้ำหรือดิจิทัลเมื่อทำได้ Strict supervision, no overpressure, spill kit ready, ventilation; recommend replacing with water/digital manometer | แว่นนิรภัย, ถุงมือไนไตรล์, รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 4 | 4 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 8 | วัดเส้นผ่านศูนย์กลางท่อด้วยเวอร์เนียคาลิปเปอร์ Measure pipe ID with vernier caliper | ขอบคม/ปลายแหลมของเครื่องมือ Sharp jaws of caliper | บาด/ทิ่มมือเล็กน้อย Minor cut/puncture | 2 | 1 | 2 | จับเครื่องมือถูกวิธี, เก็บในกล่อง, ไม่วางปลายขึ้น Handle correctly, store in case | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 1 | 1 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
L07: การวัดอัตราการไหลในท่อ / Flow Measurement in Pipe
อุปกรณ์/สถานี: โต๊ะชลศาสตร์ + ออริฟิส/เวนทูรี/พิโทต์/โรตามิเตอร์
| No. | ขั้นตอนการทำงาน Task Step | อันตราย / เหตุการณ์ Hazard | ผลที่ตามมา Consequence | L | S | R | มาตรการควบคุม Control Measures | PPE | L | S | R | ผู้รับผิดชอบ Responsible |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เคลื่อนย้าย/ติดตั้งชุดทดลองบนโต๊ะชลศาสตร์ Move & set up apparatus on hydraulics bench | ยกอุปกรณ์หนัก ท่าทางไม่ถูกต้อง / อุปกรณ์หล่น Manual handling, dropped equipment | ปวดหลัง, ของหล่นทับมือ-เท้า Back strain, crush injury | 3 | 2 | 6 | ยก 2 คนหากหนัก, ย่อเข่าหลังตรง, วางบนพื้นมั่นคง, จัดทางเดินให้โล่ง Team lift, correct posture, clear pathways | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 2 | เติมน้ำ ต่อสายยาง และเปิดเครื่องสูบน้ำไฟฟ้าของโต๊ะชลศาสตร์ Fill water, connect hoses, switch on bench electric pump | ไฟฟ้าดูดจากปั๊ม/ปลั๊ก/สวิตช์ที่เปียกน้ำ Electric shock from wet pump/plug/switch | ไฟฟ้าดูด บาดเจ็บสาหัส/เสียชีวิต Electrocution, serious injury/death | 3 | 5 | 15 | ติดตั้งเครื่องตัดไฟรั่ว (RCD/ELCB), ต่อสายดิน, ตรวจสายไฟก่อนใช้, มือแห้งก่อนสัมผัสสวิตช์, ห้ามวางปลั๊กบนพื้นเปียก RCD/ELCB, earthing, inspect cords, dry hands, keep electrics off wet floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 3 | น้ำหก/กระเด็นบริเวณพื้นรอบโต๊ะทดลอง Water spillage around the bench | พื้นเปียกลื่น Wet slippery floor | ลื่นล้ม กระดูกหัก/ฟกช้ำ Slip & fall injury | 3 | 3 | 9 | เช็ดน้ำทันที, วางป้าย “พื้นลื่น”, ใช้พรมกันลื่น/รางระบายน้ำ, ตรวจพื้นสม่ำเสมอ Wipe spills immediately, wet-floor sign, anti-slip mat | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 2 | 2 | 4 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 4 | ปรับวาล์ว/ไล่อากาศ และอ่านค่ามานอมิเตอร์น้ำขณะมีความดัน Adjust valves, bleed air, read water manometer under pressure | ข้อต่อ/สายยางหลุดขณะมีความดัน น้ำพุ่ง Fitting/hose blow-off under pressure | น้ำแรงดันกระเด็นเข้าตา/ใบหน้า Pressurised water jet to eyes/face | 2 | 3 | 6 | ตรวจ/รัดข้อต่อให้แน่นก่อนเดินน้ำ, ค่อยๆ เพิ่มอัตราการไหล, ไม่ยืนเล็งหน้าเข้าหาข้อต่อ Secure fittings, increase flow gradually, avoid line of fitting | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 3 | 3 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 5 | ใช้ที่สูบลมมือเพิ่มความดันอากาศในหัวกระเปาะมานอมิเตอร์ Use hand air pump to pressurise manometer reservoir | อัดความดันเกิน หลอด/กระเปาะแตก Over-pressurisation, tube burst | เศษแก้ว/ของเหลวกระเด็น บาดเจ็บที่ตา Flying fragments/liquid, eye injury | 2 | 3 | 6 | สูบลมช้าๆ สังเกตระดับตลอด, ไม่อัดเกินสเกล, มีวาล์วระบายลม Pump slowly, watch level, do not exceed scale, use bleed valve | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 6 | ปิดเครื่องสูบ ระบายน้ำ ทำความสะอาดและจัดเก็บอุปกรณ์ Shut down pump, drain, clean & store | ไฟฟ้า/พื้นลื่น ระหว่างเก็บงาน Electrical & slip hazards during shutdown | ไฟดูด/ลื่นล้ม Shock / slip | 2 | 3 | 6 | ปิดสวิตช์ก่อนถอดปลั๊ก, ม้วนเก็บสายไฟให้พ้นน้ำ, เช็ดพื้นให้แห้ง, เทน้ำทิ้งอย่างปลอดภัย Power off before unplug, store cords dry, dry floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 7 | ใช้ชุดท่อ/กระบอกอะคริลิกใส (เวนทูรี/หลอดวัด) Use clear acrylic tubes (venturi/measuring) | อะคริลิกแตก/ร้าวจากแรงดันหรือกระแทก Acrylic cracking from pressure/impact | เศษคมบาด, น้ำกระเด็น Cuts from fragments, splash | 2 | 3 | 6 | ตรวจรอยร้าวก่อนใช้, ไม่ใช้แรงดันเกินพิกัด, ไม่กระแทก, เปลี่ยนเมื่อมีรอยร้าว Inspect before use, stay within rated pressure, no impact | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
L08: โครงข่ายท่อ: เฮดและอัตราการไหล / Pipe Network Head Loss & Q
อุปกรณ์/สถานี: โต๊ะชลศาสตร์ + ชุดโครงข่ายท่อ + มานอมิเตอร์ปรอท
| No. | ขั้นตอนการทำงาน Task Step | อันตราย / เหตุการณ์ Hazard | ผลที่ตามมา Consequence | L | S | R | มาตรการควบคุม Control Measures | PPE | L | S | R | ผู้รับผิดชอบ Responsible |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เคลื่อนย้าย/ติดตั้งชุดทดลองบนโต๊ะชลศาสตร์ Move & set up apparatus on hydraulics bench | ยกอุปกรณ์หนัก ท่าทางไม่ถูกต้อง / อุปกรณ์หล่น Manual handling, dropped equipment | ปวดหลัง, ของหล่นทับมือ-เท้า Back strain, crush injury | 3 | 2 | 6 | ยก 2 คนหากหนัก, ย่อเข่าหลังตรง, วางบนพื้นมั่นคง, จัดทางเดินให้โล่ง Team lift, correct posture, clear pathways | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 2 | เติมน้ำ ต่อสายยาง และเปิดเครื่องสูบน้ำไฟฟ้าของโต๊ะชลศาสตร์ Fill water, connect hoses, switch on bench electric pump | ไฟฟ้าดูดจากปั๊ม/ปลั๊ก/สวิตช์ที่เปียกน้ำ Electric shock from wet pump/plug/switch | ไฟฟ้าดูด บาดเจ็บสาหัส/เสียชีวิต Electrocution, serious injury/death | 3 | 5 | 15 | ติดตั้งเครื่องตัดไฟรั่ว (RCD/ELCB), ต่อสายดิน, ตรวจสายไฟก่อนใช้, มือแห้งก่อนสัมผัสสวิตช์, ห้ามวางปลั๊กบนพื้นเปียก RCD/ELCB, earthing, inspect cords, dry hands, keep electrics off wet floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 3 | น้ำหก/กระเด็นบริเวณพื้นรอบโต๊ะทดลอง Water spillage around the bench | พื้นเปียกลื่น Wet slippery floor | ลื่นล้ม กระดูกหัก/ฟกช้ำ Slip & fall injury | 3 | 3 | 9 | เช็ดน้ำทันที, วางป้าย “พื้นลื่น”, ใช้พรมกันลื่น/รางระบายน้ำ, ตรวจพื้นสม่ำเสมอ Wipe spills immediately, wet-floor sign, anti-slip mat | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 2 | 2 | 4 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 4 | ปรับวาล์ว/ไล่อากาศ และอ่านค่ามานอมิเตอร์น้ำขณะมีความดัน Adjust valves, bleed air, read water manometer under pressure | ข้อต่อ/สายยางหลุดขณะมีความดัน น้ำพุ่ง Fitting/hose blow-off under pressure | น้ำแรงดันกระเด็นเข้าตา/ใบหน้า Pressurised water jet to eyes/face | 2 | 3 | 6 | ตรวจ/รัดข้อต่อให้แน่นก่อนเดินน้ำ, ค่อยๆ เพิ่มอัตราการไหล, ไม่ยืนเล็งหน้าเข้าหาข้อต่อ Secure fittings, increase flow gradually, avoid line of fitting | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 3 | 3 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 5 | ใช้ที่สูบลมมือเพิ่มความดันอากาศในหัวกระเปาะมานอมิเตอร์ Use hand air pump to pressurise manometer reservoir | อัดความดันเกิน หลอด/กระเปาะแตก Over-pressurisation, tube burst | เศษแก้ว/ของเหลวกระเด็น บาดเจ็บที่ตา Flying fragments/liquid, eye injury | 2 | 3 | 6 | สูบลมช้าๆ สังเกตระดับตลอด, ไม่อัดเกินสเกล, มีวาล์วระบายลม Pump slowly, watch level, do not exceed scale, use bleed valve | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 6 | ปิดเครื่องสูบ ระบายน้ำ ทำความสะอาดและจัดเก็บอุปกรณ์ Shut down pump, drain, clean & store | ไฟฟ้า/พื้นลื่น ระหว่างเก็บงาน Electrical & slip hazards during shutdown | ไฟดูด/ลื่นล้ม Shock / slip | 2 | 3 | 6 | ปิดสวิตช์ก่อนถอดปลั๊ก, ม้วนเก็บสายไฟให้พ้นน้ำ, เช็ดพื้นให้แห้ง, เทน้ำทิ้งอย่างปลอดภัย Power off before unplug, store cords dry, dry floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 7 | ใช้งานมานอมิเตอร์ปรอท (Mercury manometer) Use mercury manometer | ปรอทหก/ไอปรอท จากการอัดความดันเกินหรือหลอดแตก Mercury spill/vapour from overpressure or breakage | พิษปรอทสะสม อันตรายต่อระบบประสาท/ไต Mercury poisoning (neuro/renal) | 2 | 4 | 8 | ใช้ตามคำสั่งผู้ควบคุมอย่างเคร่งครัด, ห้ามอัดความดันเกินช่วงสเกล, มีชุดเก็บปรอทหก (mercury spill kit), ระบายอากาศดี, ห้ามสัมผัส/สูดดม; แนะนำเปลี่ยนเป็นมานอมิเตอร์น้ำหรือดิจิทัลเมื่อทำได้ Strict supervision, no overpressure, spill kit ready, ventilation; recommend replacing with water/digital manometer | แว่นนิรภัย, ถุงมือไนไตรล์, รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 4 | 4 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 8 | ต่อ/เปลี่ยนรูปแบบท่อหลายแบบ (อนุกรม/ขนาน/วงแหวน) Reconfigure pipe network (series/parallel/ring) | ข้อต่อรั่ว/หลุด, มือหนีบขณะประกอบท่อ Leaking/blow-off, pinch while assembling | น้ำกระเด็น, นิ้วหนีบ Splash, pinch | 2 | 2 | 4 | ขันข้อต่อให้แน่น, ทดสอบรั่วที่อัตราต่ำก่อน, ระวังจุดหนีบ Tighten fittings, low-flow leak test, mind pinch points | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ, ถุงมือ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
L09: โครงข่ายท่ออนุกรมและขนาน / Pipe Network (Series & Parallel)
อุปกรณ์/สถานี: โต๊ะชลศาสตร์ + ชุดโครงข่ายท่อ + มานอมิเตอร์ปรอท
| No. | ขั้นตอนการทำงาน Task Step | อันตราย / เหตุการณ์ Hazard | ผลที่ตามมา Consequence | L | S | R | มาตรการควบคุม Control Measures | PPE | L | S | R | ผู้รับผิดชอบ Responsible |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เคลื่อนย้าย/ติดตั้งชุดทดลองบนโต๊ะชลศาสตร์ Move & set up apparatus on hydraulics bench | ยกอุปกรณ์หนัก ท่าทางไม่ถูกต้อง / อุปกรณ์หล่น Manual handling, dropped equipment | ปวดหลัง, ของหล่นทับมือ-เท้า Back strain, crush injury | 3 | 2 | 6 | ยก 2 คนหากหนัก, ย่อเข่าหลังตรง, วางบนพื้นมั่นคง, จัดทางเดินให้โล่ง Team lift, correct posture, clear pathways | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 2 | เติมน้ำ ต่อสายยาง และเปิดเครื่องสูบน้ำไฟฟ้าของโต๊ะชลศาสตร์ Fill water, connect hoses, switch on bench electric pump | ไฟฟ้าดูดจากปั๊ม/ปลั๊ก/สวิตช์ที่เปียกน้ำ Electric shock from wet pump/plug/switch | ไฟฟ้าดูด บาดเจ็บสาหัส/เสียชีวิต Electrocution, serious injury/death | 3 | 5 | 15 | ติดตั้งเครื่องตัดไฟรั่ว (RCD/ELCB), ต่อสายดิน, ตรวจสายไฟก่อนใช้, มือแห้งก่อนสัมผัสสวิตช์, ห้ามวางปลั๊กบนพื้นเปียก RCD/ELCB, earthing, inspect cords, dry hands, keep electrics off wet floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 3 | น้ำหก/กระเด็นบริเวณพื้นรอบโต๊ะทดลอง Water spillage around the bench | พื้นเปียกลื่น Wet slippery floor | ลื่นล้ม กระดูกหัก/ฟกช้ำ Slip & fall injury | 3 | 3 | 9 | เช็ดน้ำทันที, วางป้าย “พื้นลื่น”, ใช้พรมกันลื่น/รางระบายน้ำ, ตรวจพื้นสม่ำเสมอ Wipe spills immediately, wet-floor sign, anti-slip mat | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 2 | 2 | 4 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 4 | ปรับวาล์ว/ไล่อากาศ และอ่านค่ามานอมิเตอร์น้ำขณะมีความดัน Adjust valves, bleed air, read water manometer under pressure | ข้อต่อ/สายยางหลุดขณะมีความดัน น้ำพุ่ง Fitting/hose blow-off under pressure | น้ำแรงดันกระเด็นเข้าตา/ใบหน้า Pressurised water jet to eyes/face | 2 | 3 | 6 | ตรวจ/รัดข้อต่อให้แน่นก่อนเดินน้ำ, ค่อยๆ เพิ่มอัตราการไหล, ไม่ยืนเล็งหน้าเข้าหาข้อต่อ Secure fittings, increase flow gradually, avoid line of fitting | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 3 | 3 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 5 | ใช้ที่สูบลมมือเพิ่มความดันอากาศในหัวกระเปาะมานอมิเตอร์ Use hand air pump to pressurise manometer reservoir | อัดความดันเกิน หลอด/กระเปาะแตก Over-pressurisation, tube burst | เศษแก้ว/ของเหลวกระเด็น บาดเจ็บที่ตา Flying fragments/liquid, eye injury | 2 | 3 | 6 | สูบลมช้าๆ สังเกตระดับตลอด, ไม่อัดเกินสเกล, มีวาล์วระบายลม Pump slowly, watch level, do not exceed scale, use bleed valve | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 6 | ปิดเครื่องสูบ ระบายน้ำ ทำความสะอาดและจัดเก็บอุปกรณ์ Shut down pump, drain, clean & store | ไฟฟ้า/พื้นลื่น ระหว่างเก็บงาน Electrical & slip hazards during shutdown | ไฟดูด/ลื่นล้ม Shock / slip | 2 | 3 | 6 | ปิดสวิตช์ก่อนถอดปลั๊ก, ม้วนเก็บสายไฟให้พ้นน้ำ, เช็ดพื้นให้แห้ง, เทน้ำทิ้งอย่างปลอดภัย Power off before unplug, store cords dry, dry floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 7 | ใช้งานมานอมิเตอร์ปรอท (Mercury manometer) Use mercury manometer | ปรอทหก/ไอปรอท จากการอัดความดันเกินหรือหลอดแตก Mercury spill/vapour from overpressure or breakage | พิษปรอทสะสม อันตรายต่อระบบประสาท/ไต Mercury poisoning (neuro/renal) | 2 | 4 | 8 | ใช้ตามคำสั่งผู้ควบคุมอย่างเคร่งครัด, ห้ามอัดความดันเกินช่วงสเกล, มีชุดเก็บปรอทหก (mercury spill kit), ระบายอากาศดี, ห้ามสัมผัส/สูดดม; แนะนำเปลี่ยนเป็นมานอมิเตอร์น้ำหรือดิจิทัลเมื่อทำได้ Strict supervision, no overpressure, spill kit ready, ventilation; recommend replacing with water/digital manometer | แว่นนิรภัย, ถุงมือไนไตรล์, รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 4 | 4 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 8 | ต่อ/เปลี่ยนรูปแบบท่อหลายแบบ (อนุกรม/ขนาน/วงแหวน) Reconfigure pipe network (series/parallel/ring) | ข้อต่อรั่ว/หลุด, มือหนีบขณะประกอบท่อ Leaking/blow-off, pinch while assembling | น้ำกระเด็น, นิ้วหนีบ Splash, pinch | 2 | 2 | 4 | ขันข้อต่อให้แน่น, ทดสอบรั่วที่อัตราต่ำก่อน, ระวังจุดหนีบ Tighten fittings, low-flow leak test, mind pinch points | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ, ถุงมือ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
L10: แผนภาพพลังงานจำเพาะ / Specific Energy Diagram
อุปกรณ์/สถานี: รางจำลองการไหลแบบเปิด + ปั๊ม + ประตูน้ำ
| No. | ขั้นตอนการทำงาน Task Step | อันตราย / เหตุการณ์ Hazard | ผลที่ตามมา Consequence | L | S | R | มาตรการควบคุม Control Measures | PPE | L | S | R | ผู้รับผิดชอบ Responsible |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ตรวจสอบราง/เติมน้ำเข้าระบบ ถังพักน้ำ (sump) ใต้ราง Inspect flume, fill system, sump tank below | ตก/พลัดตกถังพักน้ำ (sump) หรือรางที่มีน้ำลึก Fall into deep sump/flume water | จมน้ำ บาดเจ็บสาหัส Drowning, serious injury | 2 | 5 | 10 | ปิดฝา/ตะแกรงครอบถังพักน้ำ (sump), ราวกั้น, ห้ามปีน/พิงราง, ทำงานเป็นคู่ (buddy) Grate over sump, guard rails, no climbing, buddy system | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 2 | เปิดเครื่องสูบน้ำขนาดใหญ่ผ่านแผงควบคุมไฟฟ้า Start large pump via electrical control panel | ไฟฟ้าดูด / ชิ้นส่วนหมุนของปั๊ม-มอเตอร์ Electric shock / rotating pump-motor parts | ไฟดูด, มือ-เสื้อผ้าเข้าเครื่อง Electrocution, entanglement | 2 | 5 | 10 | RCD/สายดิน, ครอบการ์ดชิ้นส่วนหมุน, ไม่สวมเสื้อผ้า/ผมหลวม, ป้าย LOTO เมื่อซ่อมบำรุง RCD/earth, machine guards, no loose clothing/hair, LOTO for maintenance | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 3 | ปรับประตูน้ำ (sluice gate) ต้นน้ำ/ท้ายน้ำ ขึ้น-ลง Raise/lower sluice gates | นิ้ว/มือถูกหนีบที่ประตูน้ำและรางเลื่อน Pinch/crush at gate & slides | นิ้วฟกช้ำ/บาดเจ็บ Pinch injury | 3 | 2 | 6 | จับที่มือหมุน/ด้ามจับเท่านั้น, ปรับช้าๆ, ระวังจุดหนีบ, ล็อกตำแหน่งประตู Use handles only, adjust slowly, mind pinch points, lock position | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ, ถุงมือ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 4 | การไหลแรง/น้ำล้นข้างราง ระหว่างทดลอง High flow / water overtopping sides | น้ำกระเด็น/ล้นทำให้พื้นรอบรางลื่น Splash/overflow, slippery floor | ลื่นล้มรอบราง Slip & fall | 3 | 3 | 9 | คุมอัตราการไหลไม่ให้ล้น, รางระบายรอบพื้น, เช็ดน้ำ, ป้ายพื้นลื่น Control flow, perimeter drainage, wipe, signage | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 2 | 2 | 4 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 5 | เอื้อมวัดระดับน้ำด้วยเข็มชี้ (point gauge) กลางราง Reach to measure with point gauge | เอื้อม/เสียหลักพลัดตกลงในราง Overreach, fall into flume | ตกราง บาดเจ็บ/จมน้ำ Fall, injury/drowning | 2 | 3 | 6 | ใช้บันได/ที่ยืนมั่นคง, ไม่เอื้อมเกินตัว, ปิดปั๊มก่อนเข้าใกล้หากต้องเอื้อมลึก Use stable platform, no overreach, stop pump before deep reach | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 6 | ติดตั้ง/ถอดแบบจำลองในราง และปิดปั๊ม-ระบายน้ำเมื่อเสร็จ Install/remove model; shut down & drain | ขอบอะคริลิก/โลหะคม, ยกชิ้นงานในน้ำ, ไฟฟ้า Sharp edges, lifting in water, electrical | บาดมือ, ปวดหลัง, ไฟดูด Cuts, strain, shock | 2 | 2 | 4 | ลบคมขอบ/หุ้มขอบ, สวมถุงมือ, ปิดปั๊มก่อนเอื้อมในราง, เก็บสายไฟพ้นน้ำ Deburr/guard edges, gloves, pump off before reaching, store cords dry | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ, ถุงมือ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
L11: น้ำกระโดด / Hydraulic Jump
อุปกรณ์/สถานี: รางจำลองการไหลแบบเปิด + ปั๊ม + ประตูน้ำ
| No. | ขั้นตอนการทำงาน Task Step | อันตราย / เหตุการณ์ Hazard | ผลที่ตามมา Consequence | L | S | R | มาตรการควบคุม Control Measures | PPE | L | S | R | ผู้รับผิดชอบ Responsible |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ตรวจสอบราง/เติมน้ำเข้าระบบ ถังพักน้ำ (sump) ใต้ราง Inspect flume, fill system, sump tank below | ตก/พลัดตกถังพักน้ำ (sump) หรือรางที่มีน้ำลึก Fall into deep sump/flume water | จมน้ำ บาดเจ็บสาหัส Drowning, serious injury | 2 | 5 | 10 | ปิดฝา/ตะแกรงครอบถังพักน้ำ (sump), ราวกั้น, ห้ามปีน/พิงราง, ทำงานเป็นคู่ (buddy) Grate over sump, guard rails, no climbing, buddy system | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 2 | เปิดเครื่องสูบน้ำขนาดใหญ่ผ่านแผงควบคุมไฟฟ้า Start large pump via electrical control panel | ไฟฟ้าดูด / ชิ้นส่วนหมุนของปั๊ม-มอเตอร์ Electric shock / rotating pump-motor parts | ไฟดูด, มือ-เสื้อผ้าเข้าเครื่อง Electrocution, entanglement | 2 | 5 | 10 | RCD/สายดิน, ครอบการ์ดชิ้นส่วนหมุน, ไม่สวมเสื้อผ้า/ผมหลวม, ป้าย LOTO เมื่อซ่อมบำรุง RCD/earth, machine guards, no loose clothing/hair, LOTO for maintenance | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 3 | ปรับประตูน้ำ (sluice gate) ต้นน้ำ/ท้ายน้ำ ขึ้น-ลง Raise/lower sluice gates | นิ้ว/มือถูกหนีบที่ประตูน้ำและรางเลื่อน Pinch/crush at gate & slides | นิ้วฟกช้ำ/บาดเจ็บ Pinch injury | 3 | 2 | 6 | จับที่มือหมุน/ด้ามจับเท่านั้น, ปรับช้าๆ, ระวังจุดหนีบ, ล็อกตำแหน่งประตู Use handles only, adjust slowly, mind pinch points, lock position | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ, ถุงมือ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 4 | การไหลแรง/น้ำล้นข้างราง ระหว่างทดลอง High flow / water overtopping sides | น้ำกระเด็น/ล้นทำให้พื้นรอบรางลื่น Splash/overflow, slippery floor | ลื่นล้มรอบราง Slip & fall | 3 | 3 | 9 | คุมอัตราการไหลไม่ให้ล้น, รางระบายรอบพื้น, เช็ดน้ำ, ป้ายพื้นลื่น Control flow, perimeter drainage, wipe, signage | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 2 | 2 | 4 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 5 | เอื้อมวัดระดับน้ำด้วยเข็มชี้ (point gauge) กลางราง Reach to measure with point gauge | เอื้อม/เสียหลักพลัดตกลงในราง Overreach, fall into flume | ตกราง บาดเจ็บ/จมน้ำ Fall, injury/drowning | 2 | 3 | 6 | ใช้บันได/ที่ยืนมั่นคง, ไม่เอื้อมเกินตัว, ปิดปั๊มก่อนเข้าใกล้หากต้องเอื้อมลึก Use stable platform, no overreach, stop pump before deep reach | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 6 | ติดตั้ง/ถอดแบบจำลองในราง และปิดปั๊ม-ระบายน้ำเมื่อเสร็จ Install/remove model; shut down & drain | ขอบอะคริลิก/โลหะคม, ยกชิ้นงานในน้ำ, ไฟฟ้า Sharp edges, lifting in water, electrical | บาดมือ, ปวดหลัง, ไฟดูด Cuts, strain, shock | 2 | 2 | 4 | ลบคมขอบ/หุ้มขอบ, สวมถุงมือ, ปิดปั๊มก่อนเอื้อมในราง, เก็บสายไฟพ้นน้ำ Deburr/guard edges, gloves, pump off before reaching, store cords dry | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ, ถุงมือ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
L12: ทางน้ำล้นแบบโอกี / Overflow Spillway
อุปกรณ์/สถานี: รางจำลองการไหลแบบเปิด + แบบจำลองสปิลเวย์
| No. | ขั้นตอนการทำงาน Task Step | อันตราย / เหตุการณ์ Hazard | ผลที่ตามมา Consequence | L | S | R | มาตรการควบคุม Control Measures | PPE | L | S | R | ผู้รับผิดชอบ Responsible |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ตรวจสอบราง/เติมน้ำเข้าระบบ ถังพักน้ำ (sump) ใต้ราง Inspect flume, fill system, sump tank below | ตก/พลัดตกถังพักน้ำ (sump) หรือรางที่มีน้ำลึก Fall into deep sump/flume water | จมน้ำ บาดเจ็บสาหัส Drowning, serious injury | 2 | 5 | 10 | ปิดฝา/ตะแกรงครอบถังพักน้ำ (sump), ราวกั้น, ห้ามปีน/พิงราง, ทำงานเป็นคู่ (buddy) Grate over sump, guard rails, no climbing, buddy system | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 2 | เปิดเครื่องสูบน้ำขนาดใหญ่ผ่านแผงควบคุมไฟฟ้า Start large pump via electrical control panel | ไฟฟ้าดูด / ชิ้นส่วนหมุนของปั๊ม-มอเตอร์ Electric shock / rotating pump-motor parts | ไฟดูด, มือ-เสื้อผ้าเข้าเครื่อง Electrocution, entanglement | 2 | 5 | 10 | RCD/สายดิน, ครอบการ์ดชิ้นส่วนหมุน, ไม่สวมเสื้อผ้า/ผมหลวม, ป้าย LOTO เมื่อซ่อมบำรุง RCD/earth, machine guards, no loose clothing/hair, LOTO for maintenance | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 3 | ปรับประตูน้ำ (sluice gate) ต้นน้ำ/ท้ายน้ำ ขึ้น-ลง Raise/lower sluice gates | นิ้ว/มือถูกหนีบที่ประตูน้ำและรางเลื่อน Pinch/crush at gate & slides | นิ้วฟกช้ำ/บาดเจ็บ Pinch injury | 3 | 2 | 6 | จับที่มือหมุน/ด้ามจับเท่านั้น, ปรับช้าๆ, ระวังจุดหนีบ, ล็อกตำแหน่งประตู Use handles only, adjust slowly, mind pinch points, lock position | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ, ถุงมือ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 4 | การไหลแรง/น้ำล้นข้างราง ระหว่างทดลอง High flow / water overtopping sides | น้ำกระเด็น/ล้นทำให้พื้นรอบรางลื่น Splash/overflow, slippery floor | ลื่นล้มรอบราง Slip & fall | 3 | 3 | 9 | คุมอัตราการไหลไม่ให้ล้น, รางระบายรอบพื้น, เช็ดน้ำ, ป้ายพื้นลื่น Control flow, perimeter drainage, wipe, signage | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 2 | 2 | 4 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 5 | เอื้อมวัดระดับน้ำด้วยเข็มชี้ (point gauge) กลางราง Reach to measure with point gauge | เอื้อม/เสียหลักพลัดตกลงในราง Overreach, fall into flume | ตกราง บาดเจ็บ/จมน้ำ Fall, injury/drowning | 2 | 3 | 6 | ใช้บันได/ที่ยืนมั่นคง, ไม่เอื้อมเกินตัว, ปิดปั๊มก่อนเข้าใกล้หากต้องเอื้อมลึก Use stable platform, no overreach, stop pump before deep reach | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 6 | ติดตั้ง/ถอดแบบจำลองในราง และปิดปั๊ม-ระบายน้ำเมื่อเสร็จ Install/remove model; shut down & drain | ขอบอะคริลิก/โลหะคม, ยกชิ้นงานในน้ำ, ไฟฟ้า Sharp edges, lifting in water, electrical | บาดมือ, ปวดหลัง, ไฟดูด Cuts, strain, shock | 2 | 2 | 4 | ลบคมขอบ/หุ้มขอบ, สวมถุงมือ, ปิดปั๊มก่อนเอื้อมในราง, เก็บสายไฟพ้นน้ำ Deburr/guard edges, gloves, pump off before reaching, store cords dry | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ, ถุงมือ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
L13: ฝายสันคม / Sharp-Crested Weir
อุปกรณ์/สถานี: โต๊ะชลศาสตร์ + รางฝายสันคมแบบตั้งโต๊ะ (BENCH)
| No. | ขั้นตอนการทำงาน Task Step | อันตราย / เหตุการณ์ Hazard | ผลที่ตามมา Consequence | L | S | R | มาตรการควบคุม Control Measures | PPE | L | S | R | ผู้รับผิดชอบ Responsible |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | เคลื่อนย้าย/ติดตั้งชุดทดลองบนโต๊ะชลศาสตร์ Move & set up apparatus on hydraulics bench | ยกอุปกรณ์หนัก ท่าทางไม่ถูกต้อง / อุปกรณ์หล่น Manual handling, dropped equipment | ปวดหลัง, ของหล่นทับมือ-เท้า Back strain, crush injury | 3 | 2 | 6 | ยก 2 คนหากหนัก, ย่อเข่าหลังตรง, วางบนพื้นมั่นคง, จัดทางเดินให้โล่ง Team lift, correct posture, clear pathways | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 2 | เติมน้ำ ต่อสายยาง และเปิดเครื่องสูบน้ำไฟฟ้าของโต๊ะชลศาสตร์ Fill water, connect hoses, switch on bench electric pump | ไฟฟ้าดูดจากปั๊ม/ปลั๊ก/สวิตช์ที่เปียกน้ำ Electric shock from wet pump/plug/switch | ไฟฟ้าดูด บาดเจ็บสาหัส/เสียชีวิต Electrocution, serious injury/death | 3 | 5 | 15 | ติดตั้งเครื่องตัดไฟรั่ว (RCD/ELCB), ต่อสายดิน, ตรวจสายไฟก่อนใช้, มือแห้งก่อนสัมผัสสวิตช์, ห้ามวางปลั๊กบนพื้นเปียก RCD/ELCB, earthing, inspect cords, dry hands, keep electrics off wet floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 3 | น้ำหก/กระเด็นบริเวณพื้นรอบโต๊ะทดลอง Water spillage around the bench | พื้นเปียกลื่น Wet slippery floor | ลื่นล้ม กระดูกหัก/ฟกช้ำ Slip & fall injury | 3 | 3 | 9 | เช็ดน้ำทันที, วางป้าย “พื้นลื่น”, ใช้พรมกันลื่น/รางระบายน้ำ, ตรวจพื้นสม่ำเสมอ Wipe spills immediately, wet-floor sign, anti-slip mat | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 2 | 2 | 4 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 4 | ปรับวาล์ว/ไล่อากาศ และอ่านค่ามานอมิเตอร์น้ำขณะมีความดัน Adjust valves, bleed air, read water manometer under pressure | ข้อต่อ/สายยางหลุดขณะมีความดัน น้ำพุ่ง Fitting/hose blow-off under pressure | น้ำแรงดันกระเด็นเข้าตา/ใบหน้า Pressurised water jet to eyes/face | 2 | 3 | 6 | ตรวจ/รัดข้อต่อให้แน่นก่อนเดินน้ำ, ค่อยๆ เพิ่มอัตราการไหล, ไม่ยืนเล็งหน้าเข้าหาข้อต่อ Secure fittings, increase flow gradually, avoid line of fitting | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 3 | 3 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 5 | ใช้ที่สูบลมมือเพิ่มความดันอากาศในหัวกระเปาะมานอมิเตอร์ Use hand air pump to pressurise manometer reservoir | อัดความดันเกิน หลอด/กระเปาะแตก Over-pressurisation, tube burst | เศษแก้ว/ของเหลวกระเด็น บาดเจ็บที่ตา Flying fragments/liquid, eye injury | 2 | 3 | 6 | สูบลมช้าๆ สังเกตระดับตลอด, ไม่อัดเกินสเกล, มีวาล์วระบายลม Pump slowly, watch level, do not exceed scale, use bleed valve | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 6 | ปิดเครื่องสูบ ระบายน้ำ ทำความสะอาดและจัดเก็บอุปกรณ์ Shut down pump, drain, clean & store | ไฟฟ้า/พื้นลื่น ระหว่างเก็บงาน Electrical & slip hazards during shutdown | ไฟดูด/ลื่นล้ม Shock / slip | 2 | 3 | 6 | ปิดสวิตช์ก่อนถอดปลั๊ก, ม้วนเก็บสายไฟให้พ้นน้ำ, เช็ดพื้นให้แห้ง, เทน้ำทิ้งอย่างปลอดภัย Power off before unplug, store cords dry, dry floor | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 7 | ติดตั้งแผ่นฝายสันคมและวัดระดับน้ำเหนือสันฝายด้วยเข็มวัด (hook/point gauge) Install sharp-crested weir plate; measure head with hook/point gauge | ขอบสันฝายโลหะคม และเอื้อมวัดเหนือผิวน้ำ Sharp metal weir crest; reaching over water | บาดมือจากขอบคม, น้ำหก Cuts from sharp edge, water splash | 2 | 2 | 4 | ระวังขอบสันฝายคมขณะติดตั้ง จับด้วยความระวัง/ลบคม, เช็ดน้ำที่หก Mind sharp crest, handle/deburr carefully, wipe spills | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 1 | 1 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
L14: ตอม่อสะพาน / Bridge Pier
อุปกรณ์/สถานี: รางจำลองการไหลแบบเปิด + แบบจำลองตอม่อ (+ ทราย)
| No. | ขั้นตอนการทำงาน Task Step | อันตราย / เหตุการณ์ Hazard | ผลที่ตามมา Consequence | L | S | R | มาตรการควบคุม Control Measures | PPE | L | S | R | ผู้รับผิดชอบ Responsible |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ตรวจสอบราง/เติมน้ำเข้าระบบ ถังพักน้ำ (sump) ใต้ราง Inspect flume, fill system, sump tank below | ตก/พลัดตกถังพักน้ำ (sump) หรือรางที่มีน้ำลึก Fall into deep sump/flume water | จมน้ำ บาดเจ็บสาหัส Drowning, serious injury | 2 | 5 | 10 | ปิดฝา/ตะแกรงครอบถังพักน้ำ (sump), ราวกั้น, ห้ามปีน/พิงราง, ทำงานเป็นคู่ (buddy) Grate over sump, guard rails, no climbing, buddy system | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 2 | เปิดเครื่องสูบน้ำขนาดใหญ่ผ่านแผงควบคุมไฟฟ้า Start large pump via electrical control panel | ไฟฟ้าดูด / ชิ้นส่วนหมุนของปั๊ม-มอเตอร์ Electric shock / rotating pump-motor parts | ไฟดูด, มือ-เสื้อผ้าเข้าเครื่อง Electrocution, entanglement | 2 | 5 | 10 | RCD/สายดิน, ครอบการ์ดชิ้นส่วนหมุน, ไม่สวมเสื้อผ้า/ผมหลวม, ป้าย LOTO เมื่อซ่อมบำรุง RCD/earth, machine guards, no loose clothing/hair, LOTO for maintenance | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 5 | 5 | ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 3 | ปรับประตูน้ำ (sluice gate) ต้นน้ำ/ท้ายน้ำ ขึ้น-ลง Raise/lower sluice gates | นิ้ว/มือถูกหนีบที่ประตูน้ำและรางเลื่อน Pinch/crush at gate & slides | นิ้วฟกช้ำ/บาดเจ็บ Pinch injury | 3 | 2 | 6 | จับที่มือหมุน/ด้ามจับเท่านั้น, ปรับช้าๆ, ระวังจุดหนีบ, ล็อกตำแหน่งประตู Use handles only, adjust slowly, mind pinch points, lock position | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ, ถุงมือ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 4 | การไหลแรง/น้ำล้นข้างราง ระหว่างทดลอง High flow / water overtopping sides | น้ำกระเด็น/ล้นทำให้พื้นรอบรางลื่น Splash/overflow, slippery floor | ลื่นล้มรอบราง Slip & fall | 3 | 3 | 9 | คุมอัตราการไหลไม่ให้ล้น, รางระบายรอบพื้น, เช็ดน้ำ, ป้ายพื้นลื่น Control flow, perimeter drainage, wipe, signage | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 2 | 2 | 4 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 5 | เอื้อมวัดระดับน้ำด้วยเข็มชี้ (point gauge) กลางราง Reach to measure with point gauge | เอื้อม/เสียหลักพลัดตกลงในราง Overreach, fall into flume | ตกราง บาดเจ็บ/จมน้ำ Fall, injury/drowning | 2 | 3 | 6 | ใช้บันได/ที่ยืนมั่นคง, ไม่เอื้อมเกินตัว, ปิดปั๊มก่อนเข้าใกล้หากต้องเอื้อมลึก Use stable platform, no overreach, stop pump before deep reach | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 6 | ติดตั้ง/ถอดแบบจำลองในราง และปิดปั๊ม-ระบายน้ำเมื่อเสร็จ Install/remove model; shut down & drain | ขอบอะคริลิก/โลหะคม, ยกชิ้นงานในน้ำ, ไฟฟ้า Sharp edges, lifting in water, electrical | บาดมือ, ปวดหลัง, ไฟดูด Cuts, strain, shock | 2 | 2 | 4 | ลบคมขอบ/หุ้มขอบ, สวมถุงมือ, ปิดปั๊มก่อนเอื้อมในราง, เก็บสายไฟพ้นน้ำ Deburr/guard edges, gloves, pump off before reaching, store cords dry | รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ, ถุงมือ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |
| 7 | ทดลองการกัดเซาะรอบตอม่อด้วยวัสดุทราย Scour around bridge pier (sand bed) | ทรายเปียกลื่น/ฝุ่นทราย, ยกถาดทราย Wet sand slip/dust, lifting sand tray | ลื่น, ระคายเคืองทางเดินหายใจ/ตา, ปวดหลัง Slip, irritation, strain | 2 | 2 | 4 | เก็บกวาดทรายที่หก, สวมแว่น/หน้ากากเมื่อมีฝุ่น, ยกถาดทรายอย่างถูกวิธี Clean spilled sand, mask/goggles if dusty, correct lifting | แว่นนิรภัย, หน้ากากกันฝุ่น, รองเท้าหุ้มส้นกันลื่น, แว่นนิรภัย, เสื้อกาวน์/เอี๊ยมกันน้ำ | 1 | 2 | 2 | นิสิต + ผู้ควบคุมปฏิบัติการ |